ਪਿੱਤੇ ਦਾ ਕੈਂਸਰ

ਪਿੱਤੇ ਦੀਆਂ ਪੱਥਰੀਆਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਿਸ਼ਵ-ਵਿਆਪੀ ਹੈ । ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ 10 ਤੋਂ 20 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਬਾਲਗ਼ ਉਮਰ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਥਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਉਹ ਲੋਕ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਬਹੁਲਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਬੀਮਾਰੀ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ।

ਪਿੱਤਾ ਨੂੰ ਗਾਲ-ਬਲੈਡਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।  ਇਹ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦਾ ਗੁਬਾਰੇ ਵਰਗਾ ਇਕ ਅੰਗ  ਹੈ ਜੋ ਪੇਟ ਵਿਚ  ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ, ਪੱਸਲੀਆਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਜਿਗਰ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਵਿਚਲਾ ਗੂੜ੍ਹੇ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦਾ ਸੰਘਣੇ ਤਰਲ ਨੂੰ ”ਬਾਇਲ” ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਭੋਜਨ ਵਿਚਲੇ ਚਿਕਨਾਈ ਵਾਲੇ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਪਾਚਨ-ਕਿਰਿਆ ਵਿਚ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਪਿੱਤਾ ਰੋਗ ਅਲਾਮਤਾਂ : ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਪੱਥਰੀ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਪੱਥਰੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਪਰ   ਕੋਈ ਵੀ ਅਲਾਮਤ ਨਾ ਹੋਵੇ,ਵਿਅਕਤੀ  ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਨਾ ਹੋਵੇ; ਉਹ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤਕਲੀਫ਼ ਵਾਸਤੇ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਐਕਸ ਰੇ, ਅਲਟਰਾ-ਸਾਊਂਡ ਜਾਂ ਸੀ.ਟੀ.ਸਕੈਨ ਵਿਚ ਪੱਥਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰੀਂ ਪੈ ਜਾਣ। ਪੱਥਰੀਆਂ ਦੇ ਕੁੱਲ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ‘ਚੋਂ ਤਕਰੀਬਨ 60 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਰੋਗੀ ਐਸੇ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਂਜ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਤਕਲੀਫ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਬਾਕੀ 40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਨੂੰ ਬਦਹਜ਼ਮੀ, ਖੱਟੇ ਡਕਾਰ, ਦਿਲ ਕੱਚਾ ਹੋਣਾ,ਕਦੀ ਕਦਾਈਂ ਉਲਟੀ ਆਉਣੀ, ਪੇਟ ਵਿਚ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ, ਪੱਸਲੀਆਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਮਾੜੀ ਮਾੜੀ ਪੀੜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ । ਕਈ ਵਾਰ ਪੱਥਰੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਿੱਤੇ ਦੀ ਦੀਵਾਰ ਵਿਚ ਸੋਜ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ (ਕੋਲੀਸਿਸਟਾਇਟਿਸ) ਤੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਵੀ।ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਸੱਜੀ ਪੱਸਲੀ ਹੇਠਾਂ ਦਰਦ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸੱਜੇ ਮੋਢੇ ਵੱਲ ਨੂੰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਬੁਖ਼ਾਰ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਅੱਸੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਜਾਂ ‘ਸਾਂਝੀ ਬਾਇਲ ਡਕਟ’ ਜਾਂ ਨਾਲੀ ਵਿਚ ਪੱਥਰੀ ਫਸ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਨਾ-ਸਹਿਣ ਵਾਲੀ ਪੀੜ ਹੋਣ ਲਗਦੀ ਹੈ, ਗੂੜ੍ਹਾ ਯਰਕਾਨ     (ਜਾਉਂਡਿਸ) ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਿਚ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਆਕਾਰ ਦੀ ਪੱਥਰੀ ਘੱਟ ਤਕਲੀਫ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਦ ਕਿ ਨਿੱਕੀ ਪੱਥਰੀ ਦੇ, ਨਾਲੀ ਵਿਚ ਫਸਣ ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਚਾਂਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪੱਥਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਕਾਰਣ ਕਈ ਵਾਰ ਪੂਰਾ ਪਿੱਤਾ ਪਾਕ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਬੁਖ਼ਾਰ ਦਰਦ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਆਦਿ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਫੌਰੀ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ । ਪਿੱਤੇ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਦਰ,ਭਾਵੇਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਫਿਰ ਵੀ ਪਥਰੀਆਂ ਤੇ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲੋਂ ਨਲ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਅਧਖੜ ਉਮਰ ਦੇ ਰੋਗੀ ਨੂੰ ਜਦ ਪਤਾ ਲੱਗੇ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿੱਤੇ ਦੀਆਂ ਪੱਥਰੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਵੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ….., ਹਾਂ ਕੈਂਸਰ ਵਿਚ ਭੁੱਖ ਤੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਭਾਰ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ।

ਪੱਥਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ: ਰਸਾਇਣਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਪਿੱਤੇ ਦੀਆਂ ਪੱਥਰੀਆਂ, ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ:

1. ਕੋਲੈਸਟਰੋਲ ਦੀਆਂ ਪੱਥਰੀਆਂ – 80‚ ਕੇਸਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਪੱਥਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧੂ ਚਿਕਨਾਹਟ  ਕਾਰਣ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ । ਇਹ ਹਲਕੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ. ਗੋਲ ਜਾਂ ਲੰਬੂਤਰੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ, ਬਾਹਰੋਂ ਦਾਣੇਦਾਰ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਵੇਖੀਏ ਤਾਂ ਚਮਕੀਲਾ ਜਿਹਾ ਪਦਾਰਥ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਵਧੇਰੇ ਹੋਣ ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਪੂਰੇ ਪਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਹੀ ਪਥਰੀ ਪਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਜੇ ਇੱਕੋ ਹੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰੇ ਪਿੱਤੇ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਛੋਟੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਪਿੱਤਾ ਭਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਰਸਾਇਣਿਕ ਤੌਰ   ‘ਤੇ ਕੋਲੈਸਟਰੋਲ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਕਾਰਬੋਨੇਟ ਵੀ 10 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ 20 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਹਨਾਂ ਪੱਥਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ।

2. ਰੰਗਦਾਰ ਜਾਂ ਪਿਗਮੈਂਟ ਪੱਥਰੀਆਂ: ਇਹ ਗੂੜ੍ਹੇ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਜਾਂ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ।ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਵਧੇਰੇ ਗਿਣਤੀ    ਵਿਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ । ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਲਾਲ ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੋ ਇਹ, ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਹੀਮੋਲਿਟਿਕ ਰੋਗਾਂ (ਸਿੱਕਲ ਸੈਲ ਰੋਗ ਆਦਿ) ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ।ਇਹਨਾਂ ਪੱਥਰੀਆਂ ‘ਚ ਬਾਇਲ ਵਿਚਲੀ, ਬਿਲੀਰੂਬਿਨ ਪਿਗਮੈਂਟ ਅਤੇ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੋਲੈਸਟਰੋਲ 20 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।

3. ਰਲੀਆਂ-ਮਿਲੀਆਂ ਪੱਥਰੀਆਂ: ਇਹਨਾਂ ਵਿਚ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ, ਪਿਗਮੈਂਟ ਤੇ ਕੋਲੈਸਟਰੋਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ  ਪੱਥਰੀਆਂ, ਕਾਫ਼ੀ ਕੇਸਾਂ ਵਿਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।

ਮਰਦਾਂ ਨਾਲੋਂ ਔਰਤਾਂ, ਦੁਗਣੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਪਿੱਤੇ ਵਿਚ ਪੱਥਰੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ । ਪੱਥਰੀਆਂ ਬਣਨ ਦਾ ਸੈਕਸ-ਹਾਰਮੋਨਜ਼ ਨਾਲ ਵੀ ਸਬੰਧ ਹੈ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਗਰਭ ਰੋਕੂ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਮੋਟੀਆਂ ਬੀਬੀਆਂ ਵਿਚ 40ਸਾਲ ਦੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਵਾਲੀ ਉਮਰੇ, ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਕਾਫ਼ੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੈਡੀਕਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਪੱਥਰੀਆਂ ਬਾਰੇ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਇਕ, 4-ਐਫ. ਦਾ ਫ਼ਾਰਮੂਲਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ – ਫੀਮੇਲ (ਔਰਤ), ਫੌਰਟੀ (40 ਸਾਲ ਉਮਰ), ਫੈਟੀ (ਮੋਟਾਪੇ ਵਾਲੀ), ਤੇ ਫਰਟਾਇਲ (ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ) ।  ਪਰਵਾਰਿਕ ਪਿੱਠ-ਭੂਮੀ ਦੀ ਵੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ।

ਪੱਥਰੀ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦੀ ਹੈ: ਮੱਖਣ, ਦੇਸੀ ਘਿਓ ਤੇ ਚਰਬੀ ਵਾਲੇ ਖਾਣਿਆਂ ਦੀ ਚਿਕਨਾਹਟ (ਕੋਲੈਸਟਰੋਲ), ਜਿਗਰ ਵਿਚੋਂ ਦੀ ਹੋ ਕੇ ਪਿੱਤੇ ਵਿਚ ਪੁੱਜਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਹ, ਬਾਇਲ (ਗੂੜ੍ਹੇ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦਾ ਤਰਲ) ਵਿਚ ਘੁਲਣਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਚਿਕਨਾਹਟ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ ਲਗਾਤਾਰ ਖਾ ਖਾ ਕੇ,  ਜਦ ਇਸ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਇਕ ਖ਼ਾਸ ਹੱਦ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਬਾਇਲ ਵਿਚ ਘੁਲ਼ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ । ਸੋ   ਅਣ-ਘੁਲ਼ਿਆ ਕੋਲੈਸਟਰੋਲ, ਇਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਦਾਣੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੱਥਰੀ ਦਾ ਨਿਊਕਲੀਅਸ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ,ਜਿਸ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਹੋਰ ਕੋਲੈਸਟਰੋਲ ਤੇ ਬਾਇਲ ਵਿਚਲੇ  ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਦੇ ਤੱਤ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਣ ਲਗਦੇ ਹਨ।  ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਇਕ  ਪੱਥਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।

ਪਿੱਤੇ ਦਾ ਕੈਂਸਰ : ਪੱਥਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕੁਝ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਕੇਸਾਂ ਵਿਚ ਪਿੱਤੇ ਵਿਚ ਕੈਂਸਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਚਾਲੀ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੇ ਮੈਨੋਪਾਜ਼ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਹੋਣ । ਭਾਰਤ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ (ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਦਿੱਲੀ ਆਦਿ), ਉੱਤਰੀ ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ, ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਯੂਰਪੀਨ ਭਾਗਾਂ ਤੋਂ  ਆਏ  ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ, ਇਹ ਕੈਂਸਰ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਲੋਕ, ਦੇਸੀ ਘਿਓ, ਮੱਖਣ, ਮਗ਼ਜ਼, ਬੱਕਰੇ ਆਦਿ ਖਾਣ ਦੇ     ਜ਼ਿਆਦਾ  ਸ਼ੁਕੀਨ ਹਨ । ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਰੀਰ ਦਾ ਭਾਰ (ਮੋਟਾਪਾ), ਬੈਠੇ ਜਾਂ ਲੇਟੇ ਰਹਿਣ, ਵਰਜ਼ਿਸ਼ ਜਾਂ ਭੱਜ-ਦੌੜ (ਐਕਟਿਵ)ਘੱਟ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਆਦਤਾਂ, ਵਿਰਾਸਤ, ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਪਿੱਠ-ਭੂਮੀ ਤੇ ਮੈਲਾਟੋਨਿਨ ਦੀ ਕਮੀ ਵਰਗੇ ਫੈਕਟਰ, ਪਿੱਤੇ ਦੀਆਂ ਪੱਥਰੀਆਂ ਤੇ ਕੈਂਸਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਵਿਚ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਉਂਜ ਇਹ ਫੈਕਟਰ ਨਾ ਵੀ ਹੋਣ, ਤਦ ਵੀ ਪੱਥਰੀਆਂ ਜਾਂ ਕੈਂਸਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ।ਗਵਾਲੀਅਰ (ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਦੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਦੇ ਇਕ ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਸਪਤਾਲ ਅਧਾਰਿਤ ਕੈਂਸਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ‘ਚੋਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਬਾਕੀ ਕੈਂਸਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਚ ਪਿੱਤੇ ਦੇ ਕੈਂਸਰ 11‚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ।

ਪਿੱਤੇ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਦੂਜੇ ਕੈਂਸਰਾਂ ਦੀ ਬਨਿਸਪਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਹੁਣ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਤੇ ਚੀਨ ਵਿਚ ਇਸ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਇਸ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਦੇਰ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ  ਖ਼ਾਸ ਅਲਾਮਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਜਾਂ ਪੱਥਰੀ ਵਾਲੀਆਂ ਹੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਮਰੀਜ਼ ਲੇਟ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਹਾਂ ਭੁੱਖ ਤੇ ਭਾਰ ਦਾ ਘਟਣਾ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਤਾਂ,ਹਰੇਕ ਕੈਂਸਰ ਵਿਚ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਇਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵੀ, ਜਿਗਰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਅੰਗ ਵਿਚ ਫੈਲ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਮਰੀਜ਼ ਯਰਕਾਨ ਨਾਲ, ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਪੁੱਜਦੀ ਹੈ । ਕੁਝ ਕੇਸ ਐਸੇ ਵੀ ਵੇਖੇ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੱਥਰੀਆਂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪਿੱਤਾ ਕਢਵਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਉਸ ਦੀ ਖ਼ੁਰਦਬੀਨੀ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਵਾਈ ਤੇ ਹੁਣ, ਉਸ ਕੈਂਸਰ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਜਿਗਰ ਵਿਚ ਫੈਲਣ ਨਾਲ       ਯਰਕਾਨ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਲੈ ਕੇ ਰੋਗੀ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਆਈ/ਆਇਆ ਹੈ ।

ਮੁਆਇਨਾ / ਜਾਂਚ ਤੇ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਸ਼ਨਜ਼ : ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਰੋਗੀ ਕੋਲੋਂ ਪੁੱਛ-ਗਿੱਛ ਤੇ ਮੁਆਇਨੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਲੇਨ   ਐਕਸ ਰੇ ਤੇ ਕੋਲੀਸਿਸਟੋਗ੍ਰਾਫੀ (ਓਰਲ ਤੇ ਇੰਨਟਰਾਵੀਨਸ -ਦਵਾਈ ਦੇ ਕੇ ਜਾਂ ਟੀਕਾ ਲਗਾ ਕੇ ਐਕਸ ਰੇ ਕਰਵਾਉਣਾ) ਤੋਂ ਪੱਥਰੀਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ । ਅਸਲ ਤਰੀਕਾ ਤਾਂ ਇਹੀ ਹੀ ਹੈ ਪਰ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਪਿੰਡਾਂ ਤੇ ਕਸਬਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਥਾਂ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਅਲਟਰਾਸਾਉਂਡ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਤਕਲੀਫ਼ ਹੋਣ ‘ਤੇ, ਕਈ ਲੋਕੀਂ ਅਲਟਰਾ ਸਾਊਂਡ ਕਰਵਾ ਕੇ ਹੀ ਹਸਪਤਾਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ ਮਾਹਿਰ ਡਾਕਟਰ ਹੋਰ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਸ਼ਨਜ਼ ਜਿਵੇਂ ਖ਼ੂਨ ਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ ਟੈਸਟ, ਕਈ ਵਾਰ ਸੀ.ਟੀ. ਸਕੈਨ ਆਦਿ ਕਰਵਾ ਕੇ ਅਗਲੇ ਇਲਾਜ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਕਰਦੇ ਹਨ । ਸੀ. ਟੀ. ਨਾਲ ਪੱਥਰੀਆਂ ਦੇ ਸਾਇਜ, ਗਿਣਤੀ ਤੇ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ (ਕਿ ਕਿਸ ਜਗਾ੍ਹ ‘ਤੇ ਹਨ) ਦਾ ਵੀ ਪਤਾ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੈਂਸਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸੀ. ਟੀ. ਸਕੈਨ ਵਿਚ ਆਮ ਕਰਕੇ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।

ਇਲਾਜ: ਮੁੱਖ  ਇਲਾਜ ਓਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਹੀ ਹੈ। ਉਪਰੋਕਤ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਸ਼ਨਾਂ, ਦਿਲ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਾਸਤੇ ਈ. ਸੀ. ਜੀ. ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਟੈਸਟ, ਕੋਲੈਸਟਰੋਲ ਆਦਿ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਪਰੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਇਹਨੀਂ ਦਿਨੀਂ ਸਾਰੇ ਹੀ ਛੋਟੇ ਵੱਡੇ ਕਸਬਿਆਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚ  ਮਾਹਿਰ ਸਰਜਨ (ਸਰਕਾਰੀ ਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ) ਉਪਲਭਦ ਹਨ । ਵੱਡੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਓਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੂਰਬੀਨੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ   ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਕ ਜਾਂ ਦੋ ਦਿਨ ਹੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ । ਕਈ ਥਾਂਈਂ, ਵੱਡੇ ਚੀਰੇ ਵਾਲੇ ਓਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਦੇ ਵਿਚ ਵੀ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛੁੱਟੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਓਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ, ਪਿੱਤੇ ਦੀ ਖ਼ੁਰਦਬੀਨੀ ਜਾਂਚ ਤੇ ਪੱਥਰੀਆਂ ਤੇ ਟੈਸਟ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਵਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਕੀ ਪਤੈ …, ਪੱਥਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਕਿਤੇ ਕੈਂਸਰ ਹੀ ਨਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੋਵੇ?  ਪੱਥਰੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਇਸ ਦੇ ਰਸਾਇਣਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।

ਮੇਰੇ ਵਿਭਾਗ ਵਿਚ ਰਜਿੰਦਰਾ ਹਸਪਤਾਲ, ਤੇ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਦੇ ਹੈਲਥ ਸੈਂਟਰਾਂ ਤੋਂ, ਹਫਤੇ ਵਿਚ ਔਸਤਨ ਦੋ ਤੋਂ 10 ਤੋਂ 20 ਤੱਕ ਪਿੱਤੇ ਜਾਂਚ ਵਾਸਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੰਨਾਂ੍ਹ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਹੀ ਪੱਥਰੀਆਂ ਤੇ ਕਈਆਂ ‘ਚੋਂ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਨਿਕਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਯਾਦ ਰੱਖਣ  ਯੋਗ:

ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਦੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਤੇ ਟੀ.ਵੀ. ਵਾਲੇ ਲਾਇਫ ਸਟਾਇਲ ਦੌਰਾਨ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹਰਕਤ ਵਿਚ ਰੱਖੋ, ਵਰਜ਼ਿਸ਼, ਐਕਟਿਵਿਟੀ, ਸੈਰ, ਖੇਡਾਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ।

35-38 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਿਕਨਾਹਟ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ ਘਟਾ ਦਿਓ ।

ਹਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਫਲ, ਪੋਸ਼ਟਿਕ ਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਆਹਾਰ ਲਓ ।

ਤੰਬਾਕੂ-ਨੋਸ਼ੀ ਬਿਲਕੁਲ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਓ, ਇਹ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਤੇ ਕੈਂਸਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ।

-ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੱਲ

Comments

comments

Share This Post

RedditYahooBloggerMyspace