ਖ਼ੂਨ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਪਲੇਟਲੈੱਟ ਹੋਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਡੇਂਗੂ ਨਹੀਂ

ਖ਼ੂਨ ਵਿੱਚ ਪਲੇਟਲੈੱਟ ਘੱਟਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਿਰਫ ਡੇਂਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਡਾਕਟਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਤੋਂ ਬਚਣ ਅਤੇ ਡੇਂਗੂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਚੰਗੀ ਸਫ਼ਾਈ ਬਣਾਏ ਰੱਖਣ ਲਈ ਭਰਪੂਰ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬੁਖਾਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੇਰਾਸਿਟਾਮੋਲ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਪਲੱਸ ਰੇਟ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਪੀਸੀਵੀ ਬਲੱਡ ਕਾਊਂਟ 50 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਉੱਤੇ ਬਰੀਕੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਪਲੇਟਲੈੱਟ ਕਾਊਂਟ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਵੀ ਨਿਰਣਾਇਕ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ। ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਲੇਟਲੈੱਟ ਦੀ ਕਮੀ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਕੇਵਲ ਪਲੇਟਲੈੱਟ ਟਰਾਂਸਫਿਊਜ਼ਨ ਹੀ ਕਿਸੇ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਬਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲੇ ਪਲੇਟਲੈੱਟਸ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਲੀਕੇਜ ਨੂੰ ਟਰਿਗਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਪਰ 10,000-12,000 ਤੱਕ ਦੇ ਘੱਟ ਪਲੇਟਲੈੱਟ ਕਾਊਂਟ ਜੀਵਨ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਪਲੇਟਲੈੱਟਸ 20, 000 ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਦਾਖਿਲ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਅੰਦਰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਪੂਰੀ ਕਰੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸਦੀ ਹਾਲਤ ’ਤੇ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਡਾਕਟਰੀ ਨਜ਼ਰ ਵੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ।ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਲੇਟਲੈੱਟ ਦੀ ਕਮੀ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਕੇਵਲ ਪਲੇਟਲੈੱਟ ਟਰਾਂਸਫਿਊਜ਼ਨ ਹੀ ਕਿਸੇ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਬਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲੇ ਪਲੇਟਲੈੱਟਸ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਲੀਕੇਜ ਨੂੰ ਟਰਿਗਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਪਰ 10,000-12,000 ਤੱਕ ਦੇ ਘੱਟ ਪਲੇਟਲੈੱਟ ਕਾਊਂਟ ਜੀਵਨ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਪਲੇਟਲੈੱਟਸ 20, 000 ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਦਾਖਿਲ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਅੰਦਰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਪੂਰੀ ਕਰੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸਦੀ ਹਾਲਤ ’ਤੇ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਡਾਕਟਰੀ ਨਜ਼ਰ ਵੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ।

ਘੱਟ ਪਲੇਟਲੈੱਟ ਕਾਊਂਟ ਹੋਰ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਮਲੇਰੀਆ, ਟਾਇਫਾਈਡ, ਵਾਇਰਲ ਫੀਵਰ, ਕਾਲ਼ਾ ਫੀਵਰ ਆਦਿ ਦਾ ਲੱਛਣ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਲੱਛਣ ਡੇਂਗੂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਬਜਾਏ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਰੋਗ ਦੀ ਉਚਿੱਤ ਜਾਂਚ ਲਈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਦੇ ਸਾਥੀ- ਲੱਛਣ ਜਿਵੇਂ ਲਗਾਤਾਰ ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ, ਰਕਤਸਰਾਵ, ਉਲਟੀ, ਮਤਲੀ ਤਾਂ ਡੇਂਗੂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ।

ਰੋਗੀਆਂ ’ਚੋਂ ਇੱਕ ਸੁਨੀਤਾ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਆਪਣੇ ਗੋਡਿਆਂ ਅਤੇ ਮੋਡੇ ਦੇ ਬਲੇਡ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਠੰਡ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ ਪਰ ਉਸਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਦੋ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਸਮਾਨ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡੇਂਗੂ ਹੈ। ਸੁਨੀਤਾ ਮੇਰੀ ਸਲਾਹ ’ਤੇ ਖੂਬ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੀ ਰਹੀ, ਘਰ ਹੀ ਆਰਾਮ ਕੀਤਾ ਕੁੱਝ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਬੁਖਾਰ ਘੱਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਥੋੜੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਹਰੇਕ ਵਾਇਰਲ ਬੁਖਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁੰਦੀ ਹੀ ਹੈ।

ਡੇਂਗੂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੂੰ ਹਾਈ ਅਲਰਟ ਉੱਤੇ ਰੱਖਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੇਰ ਵਲੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਮੰਨਣੇ ਦੀ ਜਲਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ, ਠੰਡ ਲੱਗਣਾ, ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਸਰੀਰ ਦਰਦ, ਘੱਟ ਭੁੱਖ ਲੱਗਣਾ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਖਤਰਨਾਕ ਰੋਗ ਵਲੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਘੱਟ ਪਲੇਟਲੈੱਟ ਕਾਊਂਟ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਡੇਂਗੂ ਬੁਖਾਰ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੈ।

ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਰੀਜ਼ ਸੁਰੇਸ਼ ਪੰਜ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਡੇਂਗੂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸਨ ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ “ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਡੇਂਗੂ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਉੱਤੇ ਸ਼ੱਕ ਸੀ।’ ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬੁਖਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਬਾਅਦ, ਪਲੇਟਲੈੱਟਸ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਡੇਂਗੂ ਟੈਸਟ ਨੈਗੇਟਿਵ ਆਇਆ। ਬੁਖਾਰ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ ਅਤੇ ਪਲੇਟਲੈੱਟ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੱਧਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ ਲੱਗਾ।

ਮਾਨਸੂਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਠਹਿਰਾਵ ਕਾਰਨ ਅਤਿਵਿਆਪੀ ਵੈਕਟਰ ਜੈਨੇਟਿਕ ਵਾਇਰਸ ਹਨ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਇਰਸ ਤੇਜ਼ੀ ਵੱਲੋਂ ਬਦਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਕਿਰਿਆਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਨਵੇਂ ਨਹੀਂ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਚੋਂ 10-20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਡੀਏਨਏ, ਸੰਰਚਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡੇਂਗੂ ਜਿਵੇਂ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਕਰੀਬ 25 ਮਾਮਲੇ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਉਪਚਾਰ ਦਾ ਕੋਰਸ ਸਮਾਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਮਰੀਜ਼ ਹਰ 3 ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਮੂਤਰ ਤਿਆਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਲਗਾਤਾਰ ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਤੇਜ਼ੀ ਵਲੋਂ ਡਿੱਗਦੇ ਪਲੇਟਲੈੱਟਸ ਵਾਲੇ ਰੋਗੀ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਰੋਗੀ ਦੇ ਰਕਤਚਾਪ ਉੱਤੇ ਕੜੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕੀ ਪਲਸ ਦਰ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੀਸੀਵੀ 50 ਵਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਅਨਿਯੋਜਿਤ ਥਰੋਂਬੋਸਾਇਟੋਪੇਨਿਆ ਵਲੋਂ ਜੁ਼ੜੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਕਤਸਰਾਵ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਡਰ ਕਾਰਨ, ਪਲੇਟਲੈੱਟ ਟਰਾਂਸਫਿਊਜ਼ਨ ਲਈ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਬਰਾਂ ਉੱਤੇ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਰੋਗਨਿਰੋਧੀ ਪਲੇਟਲੈੱਟ ਟਰਾਂਸਫਿਊਜ਼ਨ ਉੱਤੇ ਰਸਮੀ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ੋਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਅਕਸਰ , ਰਕਤ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਅਣ-ਉਚਿਤ ਸੰਕਰਮਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੋਗੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਡਾਕਟਰਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਧਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਕਾਰਨ, ਡਾਕਟਰ ਪਲੇਟਲੈੱਟਸ ਟਰਾਂਸਫਿਊਜ਼ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਡਦੇ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਅਣਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਵੀ। ਇਹ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਰਮ ਡੇਂਗੂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਰਕਤ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਕਮੀ ਨੂੰ ਜੋੜਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਕਤ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲਾਇਕ ਬੀਮਾਰ ਰੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਵੰਚਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਝਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਪਲੇਟਲੈੱਟ ਕਾਊਂਟਸ ਨੂੰ ਅਸਪਸ਼ਟੀਕ੍ਰਿਤ ਡੇਂਗੂ ਵਿੱਚ ਉਪਚਾਰ ਦਾ ਲਕਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰੋਗ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਦਾ ਆਕਲਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ ਅਤੇ ਘੱਟ ਪਲੇਟਲੈੱਟਸ ਲਈ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਘਬਰਾਉਣਾ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਵਾਇਰਲ ਸੰਕਰਮਣ ਉੱਚ ਬੁਖਾਰ ਅਤੇ ਘੱਟ ਪਲੇਟਲੈੱਟਸ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਡੇਂਗੂ ਲਈ ਆਮਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਸਤੇ ਟੈਸਟ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਟੈਸਟ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।

ਉਪਾਅ:
1. ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਪਾਣੀ, ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਲਓ।
2. ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਲਓ।
3. ਉੱਚਿਤ ਖਾਣਾ ਖਾਓ।
4. ਮੱਛਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ।
5. ਨਾ ਹੀ ਡਰਿਆ ਜਾਵੇ ਨਾ ਡਰ ਫੈਲਾਇਆ ਜਾਵੇ।

Facebook Comments