Home » Archives by category » ਧਰਮ

ਸਿੱਖ ਬੀਬੀਆਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ

ਸਿੱਖ ਬੀਬੀਆਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ

ਡਾ. ਨਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਮੁੱਢ ਕਦੀਮ ਤੋਂ ਹੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਗਵਾਹ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਬੀਬੀਆਂ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਲਈ ਪੂਰਾ ਸਹਿਯੋਗ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਭਾਈ ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਨੇ ਬੇਬੇ ਨਾਨਕੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਗੁਰਸਿੱਖ ਆਖਿਆ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਦੇ ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ ਦਾ ਵੱਡਾ ਅੰਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੈਣ ਬੇਬੇ […]

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਨਾਨਕ ਝੀਰਾ ਸਾਹਿਬ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਵੱਲੋਂ ਪੱਥਰ ਹਟਵਾ ਕੇ ਚਲਾਇਆ ਝਰਨਾ ਅੱਜ ਵੀ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਨਾਨਕ ਝੀਰਾ ਸਾਹਿਬ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਵੱਲੋਂ ਪੱਥਰ ਹਟਵਾ ਕੇ ਚਲਾਇਆ ਝਰਨਾ ਅੱਜ ਵੀ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ

ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਿਚ ਆਦਿ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਅਕੀਦਤ ਭੇਟ ਕਰਦਿਆਂ ’ਜਿਥੇ ਬਾਬਾ ਪੈਰ ਧਰਿ ਪੂਜਾ ਆਸਣੁ ਥਾਪਣਿ ਸੋਆ’ ਲਿਖ ਕੇ ਇਹ ਹਕੀਕਤ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਜਿਥੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਦਮ ਧਰਦੇ ਸਨ ਉਹ ਧਰਤੀ ਧੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਪੂਜਾ/ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਕਾਇਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ […]

ਪੰਜ ਸੌ ਸਾਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ: ਪਿਛਲਝਾਤ

ਪੰਜ ਸੌ ਸਾਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ: ਪਿਛਲਝਾਤ

ਡਾ. ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਪੰਜ ਸੌ ਸਾਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ (1969 ਈ.) ਅਤੇ ਹੁਣ ਸਾਢੇ ਪੰਜ ਸੌ ਸਾਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਉਤਸਵ ਵੇਖਣ ਦਾ ਸਬੱਬ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੰਜ ਸੌ ਸਾਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਸਮੇਂ ਮੈਂ ਕਾਲਜ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਾਂ ਅਤੇ ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਸੀ […]

ਨੀਲ ਬਸਤ੍ਰ ਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਰੇ

ਨੀਲ ਬਸਤ੍ਰ ਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਰੇ

ਡਾ. ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਸਮੁੱਚੀ ਗੁਰਬਾਣੀ ਬੇਸ਼ੱਕ ਰੱਬੀ ਰਮਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਰਹੱਸਾਂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਸਮਾਜਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਹੱਤਵ ਵੀ ਘੱਟ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਲੇਖਕ ਆਪਣੇ ਯੁੱਗ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਤਕਾਲੀ ਸਮਾਜਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਦਾ ਅਭਿੱਜ ਰਹਿਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਚੋਂ ਜੋ […]

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀਆਂ ਯਾਦਗਾਰਾਂ : ਧਰਮਸਾਲਾਂ ਅਥਵਾ ਗੁਰਦੁਆਰੇ

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀਆਂ ਯਾਦਗਾਰਾਂ : ਧਰਮਸਾਲਾਂ ਅਥਵਾ ਗੁਰਦੁਆਰੇ

ਸਮਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਅਸ਼ੋਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪੰਜਾ ਸਾਹਿਬ, ਹਸਨ ਅਬਦਾਲ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ। ਫੋਟੋ: ਦਿ ਸਿੱਖ ਹੈਰੀਟੇਜ ਔਫ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਿੱਖਖ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀਆਂ ਯਾਦਗਾਰਾਂ ਹਨ- ਧਰਮਸਾਲਾਂ ਅਥਵਾ ਗੁਰਦੁਆਰੇ। ਇਹ ਧਰਮਸਾਲਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਪਹਿਲੇ ਪਹਿਲ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਚਲਾਈ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਵਾਰਾਂ ਗਯਾਨ ਰਤਨਾਵਲੀ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ: ਜਿਥੇ ਬਾਬਾ ਪੈਰ ਧਰੇ, ਪੂਜਾ […]

ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਜੀਵਨ, ਬਾਣੀ ਤੇ ਸ਼ਖਸੀਅਤ

ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਜੀਵਨ, ਬਾਣੀ ਤੇ ਸ਼ਖਸੀਅਤ

ਸ਼ਾਤੀ ਦੇ ਪੁੰਜ, ਧੀਰਜ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ, ਉਪਕਾਰ ਦੀ ਮੂਰਤ,ਪੰਜਵੇਂ ਗੁਰੂ ਧੰਨ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੁ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਨੂੰ ਗੁਜਰਿਆਂ ਅੱਜ ੪੦੫ ਸਾਲ ਸੰਪੂਰਨ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਿਖ ਪੰਥ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰਰੇਣਾ ਦਾ ਜਜਬਾ ਅੱਜ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਚੌਥੇ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਸਭ […]

ਪਵਿੱਤਰ ਬਾਈਬਲ ਵਿਚ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ

ਪਵਿੱਤਰ ਬਾਈਬਲ ਵਿਚ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ

ਪਾਦਰੀ ਚੈਂਚਲ ਮਸੀਹ ਮੇਰੇ ਸਵ. ਪਿਤਾ ਬਰਕਤ ਮਸੀਹ ਮਸਾਂ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਹੀ ਬਾਪ ਵਲੋਂ ਯਤੀਮ ਹੋ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਕ ਦਿਨ ਵੀ ਸਕੂਲ ਨਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਮੈਂ ਅਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਲੱਖ ਵਾਰ ਨੱਕ ਰਗੜਦਾ ਹਾਂ ਜਿਸ ਦੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਭਾਈ ਜੀ (ਗਿਆਨੀ) ਪਾਸੋਂ ਮੇਰੇ ਬਾਪ […]

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਸਿਧਾਂਤ-ਮਿਸ਼ਨ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਸਿਧਾਂਤ-ਮਿਸ਼ਨ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ

ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੰਕਟ ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਲਾਸਕੀ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਤੇ ਕਲਾਸਕੀ ਸਾਮਵਾਦ ਖੀਣ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਅਸਮਰਥਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਵਿਕਸਤ ਕੰਪਿਊਟਰੀ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਦਾ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਨਾਂ ‘ਤੇ ਸਮੁੱਚੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਲਪੇਟ ‘ਚ ਲੈਣ ਦੇ ਆਹਰ ‘ਚ ਹੈ, ਕਿਤੇ ਬਹੁਕੌਮੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਰਾਹੀਂ, ਕਿਤੇ ਜੰਗ ਰਾਹੀਂ, ਕਿਤੇ ਧੌਂਸ […]

ਸਬਦੈ ਕਾ ਨਿਬੇੜਾ : ਸਿਧ ਗੋਸਟਿ ਦਾ ਸਾਰ

ਸਬਦੈ ਕਾ ਨਿਬੇੜਾ : ਸਿਧ ਗੋਸਟਿ ਦਾ ਸਾਰ

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਮੇਂ ਪੂਰੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਯੋਗੀਆਂ ਦਾ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਯੋਗ-ਮਤ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ (ਯੋਗ-ਦਰਸ਼ਨ) ਦਾ ਤਾਂ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਯੋਗੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਰਾਮਾਤਾਂ, ਤਪ-ਸਾਧਨਾਵਾਂ, ਭੇਖਾਂ ਅਤੇ ਉਨਾਂ ਦੀਆਂ ‘ਸ਼ਕਤੀਆਂ’ ਤੋਂ ਭੈ-ਭੀਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸਨ। ਪਾਤੰਜਲੀ ਦੇ ਯੋਗ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਗੋਰਖਨਾਥ ਦੇ ਹਠ-ਯੋਗ ਦਾ ਬੋਲਬਾਲਾ ਸੀ। ਹਠ-ਯੋਗ ਦੇ ਗਲਤ- ਵਿਚਾਰਾਂ, ਭਰਮਾਂ-ਭੇਖਾਂ, ਤਪ-ਸਾਧਨਾ ਆਦਿ ਦਾ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਗਲਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਅਰੰਭ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਹਠ-ਯੋਗ ਬਾਰੇ ਸਚਾਈ ਦਾ ਬਿਆਨ ਕਰਨਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਆਪਣੀਆਂ ਸਭ ਪ੍ਰਚਾਰ-ਯਾਤਰਾਵਾਂ (ਉਦਾਸੀਆਂ) ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਵੀ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰਾਂ ‘ਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਮੁਖੀ ਯੋਗੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ-ਚਰਚਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਆਪ ਨੇ ਗੋਰਖ ਮਤੇ (ਹੁਣ ਨਾਨਕ ਮਤਾ), ਸੁਮੇਰ ਪਰਬਤ, ਗੋਰਖ ਹੱਟੜੀ (ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਦਾ ਇਕ ਬਾਜ਼ਾਰ) ਅਤੇ ਅਚੱਲ-ਵਟਾਲੇ ਵਿਖੇ ਜਾ ਕੇ ਯੋਗੀ-ਆਗੂਆਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।

ਰਿਵਾਲਸਰ : ਜਿੱਥੇ ਹਿੰਦੂ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰਨ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਰਚੀ

ਰਿਵਾਲਸਰ : ਜਿੱਥੇ ਹਿੰਦੂ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰਨ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਰਚੀ

ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸੰਘਣੀਆਂ ਹਰਿਆਲੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿਚ ਵਸਿਆ ਕਸਬੇ ਰੂਪੀ ਪਿੰਡ ਰਿਵਾਲਸਰ ਕਈ ਧਾਰਮਿਕ ਯਾਦਗਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮੋਈ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਜਿਥੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਹਨ ਉੱਥੇ ਹੀ ਇਥੇ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦਾ ਸੈਕਿੰਡ ਬੁੱਧਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮਕੜੌਲ ਗੰਜ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਬੋ

Page 1 of 16123Next ›Last »