ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕਾ: ਸੁਪਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ – ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਚਾਹਲ

ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਅਣਜਾਣ ਗਲੀਆਂ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਦੇ ਵੀ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਪੇਂਡੂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅਣਗਿਣਤ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ, ਅਮਰੀਕੀ ਸੁਪਨਾ ਉਮੀਦ, ਮੌਕੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਭਵਿੱਖ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਯਾਤਰਾ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਉਭਾਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਤੱਕ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਦੇ ਦ੍ਰਿੜ ਇਰਾਦੇ ਦੇ ਹਰ ਰੇਸ਼ੇ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਯਾਤਰਾ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨ ਬੱਚਤ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਕਸਰ ਜੱਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਵੀਜ਼ਾ ਫੀਸਾਂ, ਹਵਾਈ ਕਿਰਾਏ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਫੰਡ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਜ਼ਦਾਰ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਨਾਲ ਕਰਜ਼ੇ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਿਵੇਸ਼ ਦਾ ਭਾਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ ‘ਤੇ ਭਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਸੁਪਨੇ, ਭੈਣ-ਭਰਾ ਦੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ, ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਇੱਕ ਅਦਿੱਖ ਬੋਝ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਟੋਲ ਸਭ ਤੋਂ ਡੂੰਘਾ ਕੱਟਦਾ ਹੈ। ਬੁੱਢੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ, ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਜਨਮ ਗੁਆਉਣਾ, ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰ ਰਹਿਣਾ – ਇਹ ਉਹ ਕੀਮਤਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਵਾਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਹੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਖਰੀ ਜੱਫੀ, ਇੱਕ ਮਾਂ ਦੇ ਹੰਝੂ ਜੋ ਜਾਣਦੀ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਈ ਸਾਲ ਬੀਤ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਪਲ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਅਮਰੀਕੀ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਨੈਵੀਗੇਟ ਕਰਨਾ ਪਹਿਲੀ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵੀਜ਼ਾ ਲਈ ਉੱਚ ਟਿਊਸ਼ਨ ਫੀਸਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦਾ ਸਬੂਤ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਰਕ ਵੀਜ਼ਾ ਮਾਲਕ ਸਪਾਂਸਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਲਾਟਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਸੰਭਵ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪਤਲੀਆਂ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜੋ ਮੈਕਸੀਕੋ ਰਾਹੀਂ ਅਨਿਯਮਿਤ ਰੂਟਾਂ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਟੂਰਿਸਟ ਵੀਜ਼ਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਯਾਤਰਾ ਹੋਰ ਵੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸ਼ੋਸ਼ਣ, ਖ਼ਤਰੇ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲੇ ਦੇ ਨਿਰੰਤਰ ਡਰ ਦੁਆਰਾ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ।

ਕਾਨੂੰਨੀ ਰਸਤੇ ਵੀ ਧੀਰਜ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਾਲਾਂ-ਲੰਬੇ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਕਾਗਜ਼ੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੇ ਪਹਾੜ, ਅਤੇ ਸੰਭਾਵੀ ਅਸਵੀਕਾਰ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੋ ਸੰਸਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮੁਅੱਤਲ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਅਕਸਰ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਘਰ ਭੇਜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਦੇ ਆਦੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਠੰਡੀਆਂ ਸਰਦੀਆਂ ਦਾ ਝਟਕਾ, ਜਾਣੀਆਂ-ਪਛਾਣੀਆਂ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਹਾਈਵੇਅ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ, ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਜੋ ਕਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਸੀ – ਇਹ ਸਭ ਵਿਸਥਾਪਨ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਝਿਜਕਦੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਡਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਹਿਜ਼ੇ ਮਖੌਲ ਜਾਂ ਗਲਤਫਹਿਮੀ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇਣਗੇ। ਸਧਾਰਨ ਕੰਮ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ, ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿੱਚ ਨੈਵੀਗੇਟ ਕਰਨਾ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਡੀਕੋਡ ਕਰਨਾ ਜੋ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਇਕੱਲਤਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜੋ ਘੱਟ ਸਾਥੀ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਅਮਰੀਕੀ ਸੁਪਨਾ ਜਲਦੀ ਹੀ ਆਪਣੀ ਕੀਮਤ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਕਿਰਾਇਆ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਆਮਦਨ ਦੇ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੂੰ ਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ, ਟਿਊਸ਼ਨ ਫੀਸ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਡਾਲਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਕਮਾਈ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਨੌਕਰੀਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਡਿਗਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਗੈਸ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ‘ਤੇ ਰਾਤ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਫਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਟੈਕਸੀਆਂ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਗੋਦਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਘੰਟੇ ਸੌਂਦੇ ਹਨ।

ਕੰਮ ਦੇ ਵੀਜ਼ੇ ‘ਤੇ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਜੋਖਮ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਬਿਨਾਂ ਮਾਲਕ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਰਿਹਾਇਸ਼, ਭੋਜਨ, ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਅਮਰੀਕੀ ਖਰਚਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਿਆਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਦਾਰ ਜਾਪਦੀਆਂ ਤਨਖਾਹਾਂ ਜਲਦੀ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਹਿਸਾਸ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਗਰੀਬ ਹੋਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬ ਹੋਣ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਕੀਮਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਲ ਪਤਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਅਕਤੀਵਾਦ ਵਿਚਕਾਰ ਟਕਰਾਅ ਅੰਦਰੂਨੀ ਟਕਰਾਅ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਘਰ ਪੈਸੇ ਭੇਜਣ ਦੀਆਂ ਰਵਾਇਤੀ ਉਮੀਦਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਪਰਿਵਾਰਕ ਦਬਾਅ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਰੁਤਬੇ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸ਼ਾਇਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਜਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।

ਡੇਟਿੰਗ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਖੇਤਰ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਲੋਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਵਾਪਸ ਪਰਿਵਾਰ ਵੱਲੋਂ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਲੋਕ ਰਵਾਇਤੀ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਵਿਆਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵੀ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਮਰੀਕੀ ਹੋਂਦ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਸਲੀਅਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦੇ।

ਧਾਰਮਿਕ ਅਭਿਆਸ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਤਾਣੇ-ਬਾਣੇ ਵਿੱਚ ਬੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਲੱਭਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪੱਗਾਂ ਵਰਗੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮਾਰਕਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਖ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਵਿਤਕਰੇ, ਸ਼ੱਕ, ਜਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਨਫ਼ਰਤ ਦੇ ਅਪਰਾਧਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਤਕਰੇ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਪੱਗੜੀ ਵਾਲੇ ਸਿੱਖ ਪੁਰਸ਼ 9/11 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਲਈ ਗਲਤੀ ਅਤੇ ਪੱਖਪਾਤ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਲਹਿਜ਼ੇ ਮਜ਼ਾਕ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਨੌਕਰੀ ਦੀਆਂ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਐਂਗਲੋ ਨਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਰੈਜ਼ਿਊਮੇ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਕਾਲਬੈਕ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਵਿਤਕਰਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਕਸਰ ਸੂਖਮ, ਤਰੱਕੀ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸੂਖਮ ਹਮਲਾਵਰਤਾ ਇਕੱਠੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਣਾ ਕਿ “ਤੁਸੀਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿੱਥੋਂ ਦੇ ਹੋ”, ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਨਾਮ ਗਲਤ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਣਾ,

ਅਮਰੀਕੀ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬੇਰਹਿਮ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਆਉਣਾ ਜਿੱਥੇ ਭਾਈਚਾਰਾ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਕਿ ਬਿਮਾਰੀ ਜਾਂ ਸੱਟ ਦੀਵਾਲੀਆਪਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਲਗਾਤਾਰ ਚਿੰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਖਰਚਿਆਂ ਕਾਰਨ ਡਾਕਟਰੀ ਦੇਖਭਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਤ ਵਿਗੜਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਦੋਵੇਂ ਘਰ ਤੋਂ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਕਲੰਕ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਦਾ ਖਰਚਾ ਚੁੱਕਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਕਾਰਨ।

ਜਦੋਂ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ—ਇੱਕ ਡਾਕਟਰੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ, ਨੌਕਰੀ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ, ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸੰਕਟ—ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਦਰਦਨਾਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਲਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਭਾਈਚਾਰਾ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਰਤ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਸਖ਼ਤ ਆਜ਼ਾਦੀ ਜਿਸਦਾ ਅਮਰੀਕੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜੋ ਤਿਆਗ ਵਰਗਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਾਇਦ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਬੋਝ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ WhatsApp ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਹੋਣ ਦੀ ਅਯੋਗਤਾ ਤੁਰੰਤ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਤਿਉਹਾਰ ਅਤੇ ਜਸ਼ਨ ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰਿਵਾਰਕ ਫੋਟੋਆਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਜੰਮੀਆਂ ਸਕ੍ਰੀਨਾਂ ਅਤੇ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਆਡੀਓ ਵਾਲੀਆਂ ਵੀਡੀਓ ਕਾਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸਾਪੇਖਿਕ ਆਰਾਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦਾ ਦੋਸ਼, ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਮਾੜਾ, ਜਦੋਂ ਪਰਿਵਾਰ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਸੇ ਭੇਜਣ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਦੋਸ਼ – ਇਹਨਾਂ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਭਾਰਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਆਸਾਨ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਹੈ। “ਕੀ ਇਹ ਇਸਦੇ ਯੋਗ ਸੀ?” ਇਹ ਸਵਾਲ ਸ਼ਾਂਤ ਪਲਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਥਿਰਤਾ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਗ੍ਰੀਨ ਕਾਰਡ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਲੰਬੀਆਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਬਣਾਉਣਾ, ਘਰ ਲਈ ਬੱਚਤ ਕਰਨਾ, ਕਰੀਅਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ – ਇਹ ਸਭ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਜਾਂ ਸਬੰਧਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾਂ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਜਿਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਸੀ ਉਹ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕੁਝ ਨਾਟਕੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਫਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸਫਲਤਾ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਬਣਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹੋਰ ਮਾਮੂਲੀ ਸਥਿਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਦੂਸਰੇ ਅਣਮਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਵਤਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਹੁਣ ਫਿੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗੋਦ ਲਿਆ ਦੇਸ਼ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਬੰਧਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।

ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਤੱਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਮਨੁੱਖੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਅਸਮਾਨਤਾ ਦੀਆਂ ਕਠੋਰ ਹਕੀਕਤਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਕੁਰਬਾਨੀ, ਲਚਕੀਲੇਪਣ ਅਤੇ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਕਹਾਣੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਕਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਅਦਿੱਖ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਸਤ੍ਹਾ ਦੇਖਦੇ ਹਨ – ਕਾਰ, ਘਰ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਫੋਟੋਆਂ।

ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੇ ਮੌਕਿਆਂ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਲਈ, ਅਣਗਿਣਤ ਹੋਰ ਅਜੇ ਵੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲੜਾਈਆਂ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ, ਦੋ ਸੰਸਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡੇ ਗਏ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਅਮਰੀਕੀ ਸੁਪਨਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਇੱਕ ਕੀਮਤ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬਰੋਸ਼ਰ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਕਦੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪਛਾਣ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਾਲਾਂ, ਅਤੇ ਅਕਸਰ, ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਪੁਨਰਗਠਨ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਉਹ ਕੀਮਤ ਚੁਕਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਇਹ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਅੱਜ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਕੱਲ੍ਹ ਦੀ ਉਮੀਦ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ਾਂਤ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਲਈ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।