ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ: ਬਦਲੇ ਦਾ ਮਹਾ-ਮਹਾਂਭਾਰਤ
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਇੱਕ ਐਸੀ ਕਾਮੇਡੀ ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ ਬਣ ਗਈ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਐਪੀਸੋਡ ਦਾ ਕਲਾਈਮੈਕਸ ਇੱਕੋ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਰੋਧੀ ਨੇਤਾ ਨੂੰ ਚੇੜਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ, ਕਾਂਗਰਸ, ਬੀਐਸਪੀ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਨੇਤਾ ਸਾਰੇ ਇਕੋ ਹੀ ਡਾਇਲਾਗ ਦਿੰਦੇ ਹਨ:
“ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਆਉਣ ਦਿਓ… ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਦਿਖਾਵਾਂਗੇ ਅਸਲੀ ਬਦਲਾ!”
ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਆਸਤ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਰਿੰਗਟੋਨ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
AAP ਦੀ ਸਰਕਾਰ – ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਲਈ ਜਿਮ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਸੈਂਟਰ
AAP ਦੇ ਨੇਤਾ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਚੇੜਨਾ ਸ਼ਾਇਦ ਆਪਣਾ ਨਵਾਂ ਹੌਬੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਕਦੇ ਇਨਕੁਆਰੀ, ਕਦੇ ਰੇਡ, ਕਦੇ ਨੋਟਿਸ, ਕਦੇ ਟਵੀਟ-ਬੰਬ — ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ “ਪੌਲਟਿਕਲ ਸਪੋਰਟਸ ਡੇ” ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਸਵੇਰੇ ਸਿਰਫ ਅਖਬਾਰ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਨੋਟਿਸ-ਚੈਕ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਐਪ ਖੋਲ ਕੇ ਦੇਖਦੇ ਹਨ:
“ਅੱਜ ਕਿਹੜਾ ਨੋਟਿਸ ਆਇਆ ਹੈ? ਫਾਇਨੈਂਸ ਦਾ ਜਾਂ ਵਿਜਿਲੈਂਸ ਦਾ?”
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਇਸ ਕਦਰ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਪਾਰਟੀ ਆਪਣੇ ਵਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ:
“ਫਿਟਨੈਸ ਤੇ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ, ਅਗਲੇ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾ ਭਾਰੀ ਹੋਵੇਗਾ!”
ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦਾ ਫੇਵਰਿਟ ਡਾਇਲਾਗ
ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਹਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾ ਕੋਲ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਸਟਾਰਟਰ ਪੈਕ ਹੈ:
“ਬਦਲੇ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।”
“ਅਗਲੀ ਵਾਰੀ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਆਏਗੀ… ਯਾਦ ਰੱਖਿਓ!”
“AAP ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਤੰਗ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਦਫਤਰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਸੱਬ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਵਾਂਗੇ।”
“ਪਾਵਰ ਚ ਆ ਕੇ… ਫਾਈਲ ਖੋਲ ਕੇ ਰੱਖ ਦੇਵਾਂਗੇ!”
ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਗਵਰਨੈਂਸ ਦੀ ਪਾਠਪੁਸਤਕ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ Revenge Management Handbook ਪੜ੍ਹੀ ਹੈ।
ਜਨਤਾ – ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਾਬਤ ਕਾਬਲ ਜਨਤਾ
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਜਨਤਾ ਇਹ ਸਾਰੀ ਡਰਾਮਾ-ਬਾਜ਼ੀਆਂ ਦੇਖ ਕੇ ਹੁਣ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਤੌਰ ਤੇ enlightened ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਨਾ ਗੁੱਸਾ, ਨਾ ਸੌਕ, ਨਾ ਟੈਨਸ਼ਨ।
ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅਸਲ ਰਿਆਕਸ਼ਨ ਹੈ:
“ਚਲੋ ਜੀ, ਪੋਲਟਿਕਲ ਸੀਰੀਅਲ ਦਾ ਨਵਾਂ ਸੀਜ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਿਛਲੇ ਵਾਲੇ ਜਿਵੇਂ ਸੀ, ਨਵੇਂ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਵਰਗੇ ਹੀ ਨੇ।”
ਪਬਲਿਕ ਸਮਝ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ Hollywood ਵਾਲੇ Fast & Furious ਵਰਗੀ ਹੈ — Part 1 ਤੋਂ Part 29 ਤੱਕ ਸਟੋਰੀਲਾਈਨ ਇਕੋ ਹੀ, ਬਸ ਅਦਾਕਾਰ ਬਦਲ ਜਾਂਦੇ ਨੇ।
ਜਦੋਂ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਪਾਵਰ ਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਨੇ – ਮੈਮੋਰੀ ਲਾਸ ਅਟੈਕ
ਸਭ ਤੋਂ ਖਤਰਨਾਕ ਟਵਿਸਟ ਉਦੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਅਸਲ ਪਾਵਰ ਚ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਨੇ।
ਹੁਣ ਬਦਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣਾ ਸੀ, ਪਰ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ:
6 ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਉਹ ਸਿਰਫ ਫਾਈਲਾਂ ਖੋਜਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਜਟ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੈਸਾ ਹੀ ਨਹੀਂ।
ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਯਾਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਦਲਾ ਲੈਣਾ ਸੀ — ਪਰ ਹੁਣ ਚੋਣਾਂ ਨੇ ਸਿਰ ਤੇ ਸਟੈਪ ਲੈ ਲਿਆ।
ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਵਰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਦਲੇ ਦੇ ਪਲਾਨ ਫ੍ਰਿਜ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੂਸਰੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਆ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਚੇੜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਰਕਲ ਕਮਪਲੀਟ।
ਸੀਰੀਜ਼ ਨਿਊ ਰੀਨਿਊ।
ਸੀਜ਼ਨ 110 ਸ਼ੁਰੂ।
ਨਤੀਜਾ – ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਇੰਫਿਨਿਟ ਬਦਲਾ ਫੈਕਟਰੀ
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਹੈ:
ਹਰ ਪਾਰਟੀ ਸਿਰਫ ਬਦਲਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪਰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੀ।
ਸਰਕਾਰਾਂ ਬਦਲਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਲੋਕ ਤਰਸਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪਰ ਡਾਇਲਾਗ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦਾ:
“ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਆਉਂਦੀ ਦੋ… ਫਿਰ ਤੂੰ ਦੇਖਣਾ!”
ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ:
“ਚੰਗਾ ਓਏ, ਅਗਲੀ ਵਾਰੀ ਵੀ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਡਾਇਲਾਗ ਸੁਣਨਾ।”
