ਸਰਕਾਰੀ ਸ਼ੌਕ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਅੰਦਾਜ਼: ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਹਾਕਮ ਪਾਰਟੀ ਤੇ ‘ਸੁਪਰ ਸੀ.ਐਮ.’ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ
ਪੰਜਾਬ ਅੱਜ ਇਕ ਅਜੀਬ ਮੋੜ ’ਤੇ ਖੜਾ ਹੈ—ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵਾਅਦੇ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਦਿਖਾਵਾ, ਸ਼ਾਨ-ਸ਼ੌਕਤ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗੀ ਪਰਚਾਰਕ ਰਾਜਨੀਤੀ। ਰਾਜ ਕਰ ਰਹੀ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਨਵੀਨਰ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੂੰ ਅਕਸਰ “ਸੁਪਰ ਸੀ.ਐਮ.” ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਅਸਲੀ ਕਮਾਨ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਸੀਟ ’ਤੇ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਬੈਠੇ ਹਨ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚਰਚਾ ਤਾਂ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਇਨਾਗਰੇਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਰੈਲੀਆਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਜਦੋਂ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਕੋਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਕਿਰਾਏ ਦਾ ਲਗਜ਼ਰੀ ਚਾਰਟਰ ਜੈੱਟ ਦਿੱਲੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ “ਸੁਪਰ ਸੀ.ਐਮ.” ਨੂੰ ਲੈਣ ਲਈ, ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਪੰਜਾਬ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ 4 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਹੇਠ ਦਬਿਆ ਬੈਠਾ ਹੈ।
ਸੀ.ਐਮ. ਦਾ ਨਿਵਾਸ “ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹਲ” ਅੱਜ ਸ਼ਾਹੀ ਮਹਲ ਵਾਂਗ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ—ਸੈਂਕੜੇ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਡਿਊਟੀ ’ਤੇ, ਪੂਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਖਾਸ ਤਿਆਰੀਆਂ—ਤੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਖਰਚਾ ਪਬਲਿਕ ਦੇ ਪੈਸੇ ਨਾਲ। ਇਹ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਇੱਕ ਰੌਬ-ਰੁਅੱਬ ਦਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।
ਮੀਡੀਆ ’ਚ ਵੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ—ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫਰੰਟ-ਪੇਜ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ, ਟੀਵੀ ਵਿਗਿਆਪਨ, ਯੂਟਿਊਬ ਐਡ, ਹੋਰ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਬੱਸ ਅੱਡਿਆਂ ’ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਬੋਰਡ ਅਤੇ ਹੋਰਡਿੰਗਾਂ। ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੱਕ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਤੇ “ਸੁਪਰ ਸੀ.ਐਮ.” ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕਟਆਉਟਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਉਸ ਵੇਲੇ ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨਿਚਲੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਹੈ।
ਰੈਲੀਆਂ ਲਈ ਬੱਸਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਭਰ ਕੇ ਲਿਆਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓਆਂ ਵਿੱਚ ਭੀੜ ਦਿਖੇ। ਪਰ ਇਸ ਦਿਖਾਵੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਅਸਲ ਹਾਲਤ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੰਭੀਰ ਹੈ—ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਦਯੋਗ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਕਿਸਾਨ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ’ਚ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੂਬਾ ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਡਿੱਗਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਰਾਜ ਕਰ ਰਹੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਦਗੀ, ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਦਾ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਅੱਜ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਸਿਸਟਮ ਇੱਕ ‘ਰੌਇਲ ਸ਼ੋਅ’ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਕਰਜ਼ੇ ਹੇਠ ਦਬਿਆ ਸੂਬਾ ਸ਼ਾਹੀ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਚੱਲੇ, ਤਦੋਂ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਉਹਨੇ ਨੇਤ੍ਰਿਤਵ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾਲ ਵਰਤੇ—ਨਾ ਕਿ ਜੈੱਟ ਫਲਾਈਟਾਂ, ਹੋਰਡਿੰਗਾਂ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਪਨਾਂ ’ਤੇ ਉਡਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ। ਜੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਦਿਖਾਵੇ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਰਹੀ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਬੋਝ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਮ ਪੰਜਾਬੀ ’ਤੇ ਹੀ ਪਵੇਗਾ।
