ਨਾਪਾ ਨੇ 328 ਸਰੂਪਾਂ ਦੇ ਗੁੰਮ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਦੁੱਖ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ, ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਚੁੱਪੀ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ
ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਕੰਪਲੈਕਸ ਤੋਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ 328 ਸਰੂਪਾਂ ਦੇ ਲਾਪਤਾ ਹੋਣ ਦੇ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਖੁਲਾਸੇ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਸਦਮੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਪਲਬਧ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਾਪਤਾ ਸਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ 100 ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੀ ਲੱਭੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੋ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਪਤਾ ਅਜੇ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਹੈ।nwpw dy kwrjkwrI fwierYktr s:cwhl ny ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਭੁੱਲ ਵਜੋਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਡੂੰਘੀ ਧਾਰਮਿਕ, ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰੂਪ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਜੀਵਤ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਦੇਖਭਾਲ, ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਗਤੀਵਿਧੀ ਸਖ਼ਤ ਧਾਰਮਿਕ ਮਰਿਆਦਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅਹਾਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰੂਪਾਂ ਦੇ ਲਾਪਤਾ ਹੋਣ ਦੇ ਖੁਲਾਸੇ ਨੇ ਰਿਕਾਰਡ-ਰੱਖਣ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਬਾਰੇ ਅਸਹਿਜ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ ਵੀ ਓਨੀ ਹੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ: ਗੁੰਮ ਹੋਏ ਸਰੂਪ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲਗਭਗ ਛੇ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਜਨਤਕ ਖੁਲਾਸਾ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰਾਤਮਕ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸ: ਚਾਹਲ ਨੇ ਦਸਿਆ ਕਿ ਦਸਿਆ ਕਿ ਲਗਭਗ 100 ਸਰੂਪਾਂ ਦੀ ਅੰਸ਼ਕ ਟਰੈਕਿੰਗ ਨੇ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਹੱਲ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਸ ਦੇ ਪੈਮਾਨੇ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਹ ਖੋਜੇ ਗਏ ਸਰੂਪ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਿਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਸਟੋਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਾਂ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੀਮਤ ਜਨਤਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਸਹੀ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਕੀ ਰਸਮੀ ਰਜਿਸਟਰ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਾਂ ਕੀ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਨਿਯਮਤ ਆਡਿਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਨੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਅਟਕਲਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਸ: ਚਾਹਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਦੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਅਣਹੋਂਦ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਖੁੱਲ੍ਹੇਪਣ ਅਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ। ਲਾਪਤਾ ਸਰੂਪਾਂ ਦੀ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਵਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਅਣਦੇਖਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਘੱਟ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਾਂ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਜਨਤਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਸਥਾਪਤ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਜੋਖਮ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੰਸਥਾਗਤ ਸੁਧਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਆਪਕ ਬਹਿਸਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਿਰੀਖਕਾਂ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਘਟਨਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀਗਤ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਕਾਰਡ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਜਾਂਚਾਂ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੀ ਘਾਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਰੂਪਾਂ ਦੀ ਡਿਜੀਟਾਈਜ਼ਡ ਵਸਤੂਆਂ, ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਤੀਜੀ-ਧਿਰ ਆਡਿਟ ਅਤੇ ਹਰ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ ਮੰਗਾਂ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਜਾਰੀ ਹਨ, ਕੇਂਦਰੀ ਚਿੰਤਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ, ਗੁੰਮ ਹੋਏ ਅਤੇ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲੱਭੇ ਗਏ ਸਰੂਪਾਂ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਅਣਸੁਲਝੇ ਸਵਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਦਰਦ ਅਤੇ ਪੀੜਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਬਾਕੀ ਸਰੂਪ ਕਿੱਥੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਲਾਪਤਾ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਕੌਣ ਜਵਾਬਦੇਹ ਹੈ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ, ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਘੱਟਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇਹ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ਨਿਰੰਤਰ ਚੌਕਸੀ, ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ।
