ਬਰਗਾੜੀ ਬੇਅਦਬੀ ਮਾਮਲਾ: ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਉਡੀਕ, ਇਨਸਾਫ਼ ਅਜੇ ਵੀ ਦੂਰ

ਬਰਗਾੜੀ ਬੇਅਦਬੀ ਮਾਮਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਦਰਦਨਾਕ ਅਤੇ ਅਧੂਰਾ ਅਧਿਆਇ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਦਸ ਸਾਲ ਬੀਤ ਗਏ, ਪਰ ਇਨਸਾਫ਼ ਅਜੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਜੋ ਘਟਨਾ 2015 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਹ ਅੱਜ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਇਹ ਸਾਰਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਜੂਨ 2015 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਬੁਰਜ ਜਵਾਹਰ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੂਪ ਚੋਰੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ, ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ, ਬਰਗਾੜੀ ਵਿੱਚ 110 ਫਾਟੇ ਹੋਏ ਅੰਗ ਮਿਲੇ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ‘ਤੇ ਗਹਿਰਾ ਘਾਅ ਸੀ। ਸੂਬੇ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਰੋਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ। 14 ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਨੂੰ ਬੇਹਬਲ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸਿੱਖ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ‘ਤੇ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਈਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਿੱਖ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ। ਇਹ ਦਿਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਲਾ ਅਧਿਆਇ ਬਣ ਗਿਆ।

2016 ਤੋਂ 2017 ਤੱਕ ਕਈ SIT ਅਤੇ CBI ਜਾਂਚਾਂ ਬਣੀਆਂ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਮੁੱਖ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕੀ। ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਨੇ ਵੀ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ, ਪਰ ਨਤੀਜਾ ਫਿਰ ਵੀ ਸ਼ੂਨ੍ਯ ਰਿਹਾ। ਪਰਿਵਾਰਾਂ, ਸਿੱਖ ਸੰਗਠਨਾਂ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਸਮਾਜ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਮਾਮਲਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਰਿਹਾ।

2018 ਵਿੱਚ CBI ਨੇ ਮਾਮਲੇ ਤੋਂ ਹੱਥ ਖਿੱਚ ਲਿਆ। 2020 ਵਿੱਚ ਡੇਰਾ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਮੁਖੀ ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਨੂੰ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਕਾਰ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਂਚ ਦੀ ਗਤੀ ਨਹੀਂ ਵਧੀ। ਮਾਮਲਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦਬਾਅ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਡੁੱਬਦਾ ਗਿਆ।

2021 ਅਤੇ 2022 ਵਿੱਚ ਮਾਮਲਾ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸਫਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹੋਰ ਦੇਰੀ ਹੋਈ। ਨਵੰਬਰ 2022 ਵਿੱਚ ਡੇਰਾ ਸੰਬੰਧਤ ਪ੍ਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਗਵਾਹਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਦੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ‘ਤੇ ਨਵੇਂ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ।

2023 ਅਤੇ 2024 ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹਲਚਲ ਹੋਈ। ਮਾਰਚ 2024 ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਟਰਾਇਲ ‘ਤੇ ਲੱਗੀ ਰੋਕ ਹਟਾਈ। ਅਕਤੂਬਰ 2024 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਚਾਰਜਾਂ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਕਦਮ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ, ਪਰ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਫਿਰ ਵੀ ਕੱਛੂਏ ਵਰਗੀ ਹੀ ਰਹੀ।

2025 ਵਿੱਚ, ਬੇਅਦਬੀ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਵਰ੍ਹੇ ‘ਤੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਚਰਮ ‘ਤੇ ਸੀ। ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ 15 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਕੁਲਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧਵਾਂ ਅਤੇ ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਪਰ ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਾਅਦੇ ਕਾਗਜ਼ੀ ਹੀ ਰਹੇ। ਨਾ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਨਾ ਇਨਸਾਫ਼ ਮਿਲਿਆ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਈ ਬਾਬਿਆਂ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਅੱਗੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਕੇ ਮੋਰਚਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਨਸਾਫ਼ ਮਿਲਣ ਤੱਕ ਮੋਰਚਾ ਨਹੀਂ ਮੁੱਕੇਗਾ। ਪਰ ਮੋਰਚਾ ਤਾਂ ਮੁੱਕ ਗਿਆ — ਇਨਸਾਫ਼ ਅਜੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।

ਅੱਜ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਇੱਕ ਦਰਦਨਾਕ ਮੋੜ ‘ਤੇ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ। ਦਸ ਸਾਲ ਬੀਤ ਗਏ, ਪਰ ਜ਼ਖ਼ਮ ਅਜੇ ਵੀ ਤਾਜ਼ਾ ਹਨ। ਸਵਾਲ ਅਜੇ ਵੀ ਬੇਜਵਾਬ ਹਨ। ਵਾਅਦੇ ਅਜੇ ਵੀ ਅਧੂਰੇ ਹਨ। ਬਰਗਾੜੀ ਬੇਅਦਬੀ ਮਾਮਲਾ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕੇਸ ਨਹੀਂ — ਇਹ ਰਾਜ ਦੀ ਨਾਕਾਮੀ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਬੇਇਮਾਨੀ ਅਤੇ ਕੌਮ ਦੇ ਧੀਰਜ ਦੀ ਕਸੌਟੀ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਮੰਗ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੈ:
ਇਨਸਾਫ਼ ਮਿਲੇ — ਅਤੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲੇ।
ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸੰਘਰਸ਼ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ।