ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਧਾ, ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮੁਕੱਦਮਾ ਨਹੀਂ ਚੱਲਿਆ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਧਾ, ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮੁਕੱਦਮਾ ਨਹੀਂ ਚੱਲਿਆ, ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, 2025 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਏਜੰਟਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਸੂਬੇ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ 80 ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਮਿਲੀਆਂ, ਜੋ ਕਿ 2024 ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 18 ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹਨ ਅਤੇ 2023 ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ 56 ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਨਾਲੋਂ ਲਗਭਗ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੌਰਾਨ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 154 ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਮਿਲ ਕੇ ਮਿਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮਾਨ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦਾ ਲਗਭਗ 53 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਧਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, 2023 ਅਤੇ 2025 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਐਕਟ ਤਹਿਤ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਲਈ ਇੱਕ ਵੀ ਬੇਨਤੀ ਨਹੀਂ ਮੰਗੀ ਗਈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਇਹ ਦਿੱਲੀ ਵਰਗੇ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਿੱਥੇ ਬੇਨਤੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕਾਰਵਾਈ ਤੇਜ਼ ਕੀਤੀ, 2025 ਵਿੱਚ 69 ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਵਾਈ-ਲਿਖੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 38 ਐਫਆਈਆਰ ਦਰਜ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਰਸਮੀ ਮੁਕੱਦਮੇਬਾਜ਼ੀ ਤੱਕ ਜਾਂਚ ਅਜੇ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧੀ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਰਿਕਾਰਡ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦੋਆਬਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਲੰਧਰ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਅਤੇ ਕਪੂਰਥਲਾ, ਮੋਹਾਲੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰ ਰਹੇ ਹਨ।
2025 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋਏ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਏਜੰਟਾਂ ਵਿਰੁੱਧ 3,200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਐਫਆਈਆਰ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, 1,100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੰਜਾਬ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਰੋਕਥਾਮ ਐਕਟ, 2012 ਦੇ ਤਹਿਤ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਹੋਰ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਐਕਟ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਸੰਹਿਤਾ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਰਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਏ ਸਨ। ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਗੈਰ-ਰਜਿਸਟਰਡ ਏਜੰਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕੈਨੇਡਾ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਤੀਬਰ ਇੱਛਾ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਚੁਣੌਤੀ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਧਿਕਾਰੀ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਲਾਹਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ, ਅਧਿਕਾਰਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਮੌਖਿਕ ਵਾਅਦਿਆਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ‘ਤੇ ਵੱਡੇ ਨਕਦ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਤਾਕੀਦ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
