ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਲੋੜ -ਸਮਿਤਾ ਕੌਰ
ਬੰਗਲੌਰ/ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ- ਵਾਤਾਵਰਣ ਕਾਰਕੁਨ ਸਮਿਤਾ ਕੌਰ ਨੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ “ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਸਮੱਸਿਆ” ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਈਕੋਸਿਸਟਮ, ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਚੁਣੌਤੀ ਵਜੋਂ ਲੈਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕੌਰ ਨੇ 19 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਸੀਐਸਟੀਈਪੀ ਇੰਡੀਆ ਕਲੀਨ ਏਅਰ ਸੰਮੇਲਨ 2026 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ। ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਸਟੱਡੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ, ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਐਂਡ ਪਾਲਿਸੀ (ਸੀਐਸਟੀਈਪੀ) ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਸਮਾਗਮ, “ਹਵਾ ਵਿਦਾਊਟ ਬਾਰਡਰਜ਼: ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਗੁਣਵੱਤਾ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਸਕੇਲਿੰਗ” ਥੀਮ ‘ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਕੌਰ ਨੇ ਪਵਿਤਰਾ, ਇਨਮੈਪ ਅਤੇ ਆਈਐਸਸੀਆਰਐਮ ਵਰਗੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਾਧਨ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਪੱਧਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਨਿਕਾਸ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੌਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਪੰਜਾਬ ਲਈ, ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ (ਪੀਪੀਸੀਬੀ) ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨ, ਸਥਾਨਿਕ ਡੇਟਾ ਅਤੇ ਖੋਜ ਨਾਲ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸਬੂਤ-ਅਧਾਰਤ, ਖੇਤਰ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਾਫ਼-ਹਵਾ ਨੀਤੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਣ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਫ਼ ਹਵਾ ਨੂੰ ਇਕੱਲਿਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੱਲਾਂ ਲਈ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਪਾਣੀ, ਜ਼ਮੀਨ, ਊਰਜਾ, ਆਵਾਜਾਈ, ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੌਰ ਦੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਬਾਰੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਈਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਨਿਕਾਸ, ਵਾਹਨ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਭਿਆਸ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਕਾਰਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਪੀਲ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸਥਾਈ ਸੁਧਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨ-ਸੰਚਾਲਿਤ, ਬਹੁ-ਖੇਤਰੀ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
