ਦਸਤਾਰ ਅਪਰਾਧ ਲਈ ਢਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ: -ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਚਾਹਲ
ਦਸਤਾਰ ਅਪਰਾਧ ਕਰਨ ਦਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਪਹਿਨਣਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦਾ। ਫਿਰ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਰਤਾਰਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵਿਅਕਤੀ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜਬਰੀ ਵਸੂਲੀ, ਡਰਾਉਣ-ਧਮਕਾਉਣ, ਹਿੰਸਾ, ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਪਰਾਧਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਿੱਖ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਸਿੱਖ ਪਛਾਣ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ, ਸਗੋਂ ਲੱਖਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਸਾਖ ਨੂੰ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਫਰਕ ਬਹੁਤ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: ਇੱਕ ਅਪਰਾਧੀ ਇੱਕ ਅਪਰਾਧੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਪੱਗ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਦੋਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਜੋ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਭਾਈਚਾਰਾ ਚੁੱਪ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਸਿੱਖ ਦਿੱਖ, ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਜਾਂ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਪਰਾਧਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਡਰ, ਪ੍ਰਭਾਵ ਜਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਸੰਗਠਿਤ ਅਪਰਾਧ ਅਤੇ ਜਬਰੀ ਵਸੂਲੀ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਗੈਂਗਸਟਰ ਵਿਰੋਧੀ ਮੁਹਿੰਮ ਨੇ 200 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੌਰਾਨ 58,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਹਾਲ ਹੀ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਗਠਿਤ ਅਪਰਾਧਿਕ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਨਾਲ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜਬਰੀ ਵਸੂਲੀ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਨੂੰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਰੂਪ ਦੇਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪੀੜਤ ਅਕਸਰ ਆਮ ਲੋਕ, ਛੋਟੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ, ਦੁਕਾਨਦਾਰ, ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਜਾਂ ਜਾਇਦਾਦ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਕੋਈ ਯੋਗਤਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਧਮਕੀ ਭਰੀ ਟੈਲੀਫੋਨ ਕਾਲ, ਪੈਸੇ ਦੀ ਮੰਗ ਜਾਂ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸਾਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮੁਲਾਕਾਤ ਇੱਕ ਮਾਸੂਮ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਡਰ ਵਿੱਚ ਧੱਕਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਪੱਗ ਮਾਣ, ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਅਤੇ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਗਤ ਪਰਦਾ ਨਹੀਂ ਬਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਜਿਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਅਪਰਾਧਿਕ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਛੁਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜਬਰੀ ਵਸੂਲੀ, ਮਾਸੂਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਮਕੀਆਂ, ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹਥਿਆਰ ਰੱਖਣ, ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਜਾਂ ਹਿੰਸਕ ਅਪਰਾਧਿਕ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਪੱਗ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ “ਬਹਾਦਰ” ਜਾਂ “ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ” ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦੇ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਪਛਾਣ ‘ਤੇ ਬਦਨਾਮੀ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਜੋਖਮ ਵੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸਨੂੰ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ ਮਾਣ ਨਾਲ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਪਰਾਧੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ, ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਜਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਕੋਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਧਰਮ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਢਾਲ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਇੱਕ ਖਾਸ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰੇ ਜੋ ਸਿੱਖ ਪਛਾਣ ਦੀ ਅਪਰਾਧਿਕ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗੁਰਦੁਆਰੇ, ਸਿੱਖ ਸੰਗਠਨ, ਭਾਈਚਾਰਕ ਆਗੂ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੋਸ਼ਲ-ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਜਾਇਜ਼ਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪੱਗ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਸਿੱਖ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵੱਲੋਂ ਬੋਲਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਨਿਰਣਾ ਉਸਦੇ ਆਚਰਣ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀਂ, ਉਸਦੀ ਦਿੱਖ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਪੈਸੇ ਵਸੂਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਵਪਾਰੀ ਨੂੰ ਧਮਕੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਢੁਕਵਾਂ ਜਵਾਬ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਢੁਕਵਾਂ ਜਵਾਬ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਹੈ। ਇਹ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਅਪਰਾਧਿਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਭਾਈਚਾਰਕ ਵੰਡਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਗੈਂਗਸਟਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ “ਸਿੱਖ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇਤਾ”, “ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਮਰਥਕ” ਜਾਂ “ਰੱਖਿਆਕਰਤਾ” ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾ-ਧਮਕਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਬੇਨਕਾਬ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸੰਗਠਿਤ ਅਪਰਾਧ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਪਹਿਲੂ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ‘ਤੇ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ।
ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਜਾਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜੁੜਿਆ ਵਿਅਕਤੀ ਪੁਲਿਸ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਰੋਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਆਮ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰ ਕੋਲ ਇਹ ਫਾਇਦੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ, ਇੱਕ ਜਬਰਦਸਤੀ ਕਾਲ ਦਾ ਮਤਲਬ ਨੀਂਦ ਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਧੀ ਵਿਰੁੱਧ ਧਮਕੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕਾਰੋਬਾਰ ਛੱਡਣਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੈਸੇ ਦੀ ਮੰਗ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਬੱਚਤ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਏ ਕਿ ਜਬਰਦਸਤੀ, ਡਰਾਉਣ-ਧਮਕਾਉਣ ਜਾਂ ਗੈਂਗਸਟਰ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੀ ਹਰ ਅਸਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਭਾਵੇਂ ਦੋਸ਼ੀ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਜਾਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਥਿਤੀ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵੇ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਅਪਰਾਧਿਕ ਕਾਰਵਾਈ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਏਜੰਸੀਆਂ ਸੰਗਠਿਤ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਪਰਾਧਿਕ ਨੈੱਟਵਰਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿੱਤਦਾਤਾ, ਹਥਿਆਰ ਸਪਲਾਇਰ, ਸੁਵਿਧਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਗੈਂਗਸਟਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਨਾ ਉਲਝਾਓ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੁੱਦਾ ਜਨਤਕ ਬਹਿਸ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ
ਪੱਗ ਸਤਿਕਾਰ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਕਾਨੂੰਨ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ। ਸਿੱਖ ਪਛਾਣ ਹਿੰਮਤ, ਸੇਵਾ, ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਜੋ ਇਸ ਪਛਾਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਮਕਾਉਣ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਹ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਜਬਰਦਸਤੀ ਅਤੇ ਸੰਗਠਿਤ ਅਪਰਾਧ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਭਾਈਵਾਲੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਧਮਕੀਆਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਗਵਾਹਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
