ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਗ੍ਰਨੇਡ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਿਉਂ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਮੁੱਖ ਮੁਲਜ਼ਮ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ

ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਡਰੋਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਰਸਤਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਗ੍ਰਨੇਡਾਂ ਦੀ ਆਸਾਨ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਗੈਂਗਸਟਰਾਂ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਦਰਦਾਂ ਕੋਲ ਆਪਣੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦੇਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਸਟਾਕ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਨੇਡ-ਅਧਾਰਤ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਦੌਰ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਦੇ ਕੋਈ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਹੁਣ ਤੱਕ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਪੁਲਿਸ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਧਮਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਪੱਖੀ ਸਮੂਹਾਂ, ਗੈਂਗਸਟਰਾਂ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਕਥਿਤ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਆਰਕੇਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਸਾਲ ਨਵੰਬਰ 2024 ਤੋਂ ਮਾਰਚ ਦੇ ਅੱਧ ਤੱਕ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 12 ਗ੍ਰਨੇਡ ਹਮਲੇ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਰ ਵੀ ਹੋਏ। 23 ਦਸੰਬਰ, 2024 ਨੂੰ, ਤਿੰਨ ਸ਼ੱਕੀ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਜ਼ਿੰਦਾਬਾਦ ਫੋਰਸ (KZF) ਦੇ ਕਾਰਕੁਨ, ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਵਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਜਸ਼ਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ, ਜੋ ਕਿ 18 ਦਸੰਬਰ, 2024 ਨੂੰ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਵਿੱਚ ਬਖਸ਼ੀਵਾਲਾ ਪੁਲਿਸ ਚੌਕੀ ‘ਤੇ ਹੋਏ ਗ੍ਰਨੇਡ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਨੂੰ ਯੂਪੀ ਦੇ ਪੀਲੀਭੀਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸ਼ੱਕੀਆਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ‘ਤੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਘਾਤਕ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦੋ AK-47 ਰਾਈਫਲਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਗਲੌਕ ਪਿਸਤੌਲ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੇ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਜਨਰਲ ਡਾਇਰੈਕਟਰ (DGP) ਗੌਰਵ ਯਾਦਵ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇੰਟਰ-ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (ISI) ਦੁਆਰਾ ਸਪਾਂਸਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਅੱਤਵਾਦੀ ਮਾਡਿਊਲ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਸਫਲਤਾ ਦੱਸਿਆ।
17 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, 15 ਮਾਰਚ, 2025 ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਖੰਡਵਾਲਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਠਾਕੁਰਦੁਆਰਾ ਮੰਦਰ ‘ਤੇ ਹੋਏ ਗ੍ਰਨੇਡ ਹਮਲੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸ਼ੱਕੀ ਗੁਰਸਿਦਕ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਰਾਜਾਸਾਂਸੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੁਫੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ‘ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਗੁਰਸਿਦਕ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੂੰ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ‘ਤੇ ਰੋਕਿਆ। ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੋ ਅਧਿਕਾਰੀ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਵਿਨੋਦ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਜਵਾਬੀ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕਰਨੀ ਪਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੁਰਸਿਦਕ ਘਾਤਕ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਵਿਸ਼ਾਲ ਭੱਜ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤਲਾਸ਼ੀ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਹੋਇਆ ਮੰਦਰ ‘ਤੇ ਗ੍ਰਨੇਡ ਹਮਲਾ, ਇਸ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਆਈਐਸਆਈ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਸੀ।

ਇਹ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਵੰਬਰ 2024 ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਨੇਡ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪੈਟਰਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਚੌਕੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਮੰਦਰ ਹਮਲੇ ਨੇ ਇੱਕ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕੀਤੀ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕੇਜ਼ੈਡਐਫ ਅਤੇ ਬੱਬਰ ਖਾਲਸਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ (ਬੀਕੇਆਈ) ਵਰਗੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਅਮਰੀਕਾ-ਅਧਾਰਤ ਹੈਪੀ ਪਾਸੀਆ ਅਤੇ ਹਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਿੰਦਾ ਵਰਗੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਹੈਂਡਲਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ।

ਭਾਵੇਂ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮਾਮਲੇ ਹੱਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਤੱਥ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਹਮਲੇ ਜਾਰੀ ਹਨ।

ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਰਹੱਦੀ ਪੱਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਮਾਜ ਦੇ ਪਛੜੇ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਨਕਦੀ ਦੇ ਬਦਲੇ ਗ੍ਰਨੇਡ ਸੁੱਟਣ ਲਈ ਲਾਲਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। “ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ‘ਗ੍ਰਨੇਡ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲਿਆਂ’ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਨੂੰ 5,000 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਹੀ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਗਰੀਬੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਪਿਛੋਕੜ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਮੋਹਰੇ ਹਨ,” ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ।

ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਡਰੋਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦਰਿਆਈ ਪੱਟੀ ਵਰਗੇ ਰਵਾਇਤੀ ਤਸਕਰੀ ਰੂਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਗ੍ਰਨੇਡਾਂ ਦੀ ਆਸਾਨ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਗੈਂਗਸਟਰਾਂ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਦਰਦਾਂ ਕੋਲ ਆਪਣੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦੇਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਸਟਾਕ ਹੈ।

ਹਮਲੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਨਵੇਂ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਚੌਕੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਫਿਰਕੂ ਸਦਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੰਦਰ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਇੱਕ ਭਾਜਪਾ ਨੇਤਾ ਨੂੰ ਉਸੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, “ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ।