ਆਪ’ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ: ਸਰਕਾਰੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਵਾਦ – ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਚਾਹਲ
ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ (ਆਪ) ‘ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਦੋਸ਼ ਲੱਗ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਰੈਲੀ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਲਗਭਗ 1,600 ਸਰਕਾਰੀ ਬੱਸਾਂ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਆਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪੱਖਪਾਤੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਜਨਤਕ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰੇਆਮ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਚੰਗੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਵਾਹਨਾਂ ਅਤੇ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਭਲਾਈ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੁਹਿੰਮਾਂ।
ਇਸ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧਾਉਂਦਿਆਂ ਇਹ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ‘ਆਪ’ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸਪੀਕਰ, ਬੇਅਦਬੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੇ ਵਾਅਦਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੀ ਹੈ। 2022 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ‘ਆਪ’ ਆਗੂਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸਪੀਕਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਨੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬੇਅਦਬੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਸਮਾਂਬੱਧ ਇਨਸਾਫ਼ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ, ਬੇਅਦਬੀ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਉਣ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣ ਅਤੇ ਇਸ ਡੂੰਘੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਨਿਆਂ ਦੇਣ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਵਚਨਬੱਧਤਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਆਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹੀ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ‘ਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਚੁੱਪੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ ਹੈ। “ਜੇਕਰ ਉਸ ਵਰਗਾ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਇਨਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਹੋਰ ਕੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ?” ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ ਵਜੋਂ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਸਪੀਕਰ ਦੇ ਆਚਰਣ ਨੂੰ ਪੱਖਪਾਤੀ, ਕਾਇਰਤਾਪੂਰਨ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।
ਇਹ ਤਿੰਨੋਂ ਵਿਵਾਦ ਮਿਲ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ‘ਆਪ’ ਲਈ ਇੱਕ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰੀ ਬੱਸਾਂ ਦੀ ਕਥਿਤ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਵੱਖ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਚਿੱਤਰਣ ‘ਤੇ ਵਿਵਾਦ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿੱਖ ਵੋਟਰ ਅਧਾਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇਸਦੀ ਚੋਣ ਜਿੱਤ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ। ਬੇਅਦਬੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ‘ਤੇ ਪੂਰੇ ਨਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਾਅਦੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਦਲਾਅ ਅਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਲਈ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਸੰਕਟ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹੁਣ ਤੱਕ, ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਵਿਆਪਕ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ‘ਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਚੁੱਪੀ ਨੇ ਸਿਰਫ ਆਲੋਚਨਾ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਵੰਡ ਜਾਂ ਅਸਹਿਜ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਤੋਂ ਝਿਜਕ ਬਾਰੇ ਕਿਆਸਅਰਾਈਆਂ ਨੂੰ ਹਵਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਨਿਰੀਖਕ ਨੋਟ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਚੁੱਪੀ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ‘ਆਪ’ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਥਿਤ ਦੁਰਾਚਾਰ ਲਈ ਦੂਜੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਆਲੋਚਨਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ‘ਆਪ’ ਲਈ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਨਿਰੀਖਕ ਕਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਦਮ ਸੁਝਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਬੱਸਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਲਈ ਜਨਤਕ ਜਵਾਬਦੇਹੀ, ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂਆਂ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸੁਹਿਰਦ ਗੱਲਬਾਤ, ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਸਮੱਗਰੀ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਅਤੇ ਸੱਚੀ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗਣ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ, ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਅਪਡੇਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬੇਅਦਬੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ‘ਤੇ ਠੋਸ ਪ੍ਰਗਤੀ, ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਰੋਤਾਂ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਵਿਛੋੜਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸੰਸਥਾਗਤ ਸੁਧਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦਾ ਮੇਲ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ‘ਆਪ’ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੁਣੌਤੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਫ਼ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਦੇ ਵਾਅਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਈ ਪਾਰਟੀ, ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਬਾਰੇ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ‘ਆਪ’ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦਾ ਕਿਵੇਂ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਵਜੋਂ ਇਸਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ‘ਤੇ ਦੂਰਗਾਮੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਜੋ ਰਵਾਇਤੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰਾ, ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਅਤੇ ਆਮ ਜਨਤਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਠੋਸ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ
