ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਲਗਭਗ ਅੱਧੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ‘ਤੇ ਫੌਜਦਾਰੀ ਕੇਸ, 88% ਕਰੋੜਪਤੀ — ADR ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਖੁਲਾਸਾ
ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫ਼ਾਰ ਡੈਮੋਕ੍ਰੈਟਿਕ ਰਿਫਾਰਮਜ਼ (ADR) ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਇਲੇਕਸ਼ਨ ਵਾਚ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਨਵੀਂ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਬਿਹਾਰ ਦੇ 2025 ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੀ ਫੌਜਦਾਰੀ, ਵਿੱਤੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆਈ ਪਿੱਠਭੂਮੀ ਬਾਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ 27 ਵਿੱਚੋਂ 24 ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸਵੈ-ਘੋਸ਼ਿਤ ਹਲਫ਼ਨਾਮਿਆਂ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। JD(U) ਦੇ ਅਸ਼ੋਕ ਚੌਧਰੀ ਅਤੇ BJP ਦੇ ਡਾ. ਪ੍ਰਮੋਦ ਕੁਮਾਰ ਨੇਮ਼ਤ ਮੰਤਰੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹਲਫ਼ਨਾਮਾ ਦੇਣ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ RLM ਦੇ ਦੀਪਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਸ ਲਈ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਦਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਲਗਭਗ ਅੱਧੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖਿਲਾਫ ਫੌਜਦਾਰੀ ਕੇਸ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। 24 ਵਿੱਚੋਂ 11 ਮੰਤਰੀ (46%) ਫੌਜਦਾਰੀ ਕੇਸਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 9 ਮੰਤਰੀ (38%) ਗੰਭੀਰ ਫੌਜਦਾਰੀ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਾਰਟੀ-ਵਾਰ ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ BJP ਦੇ 13 ਵਿੱਚੋਂ 6 ਮੰਤਰੀ ਫੌਜਦਾਰੀ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਕੇਸਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ। JD(U) ਦੇ 2 ਮੰਤਰੀਆਂ ‘ਤੇ ਫੌਜਦਾਰੀ ਦੋਸ਼ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਕੇਸਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਅਵਾਮ ਮੋਰਚਾ (ਸੇ.) ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਮੰਤਰੀ 100% ਗੰਭੀਰ ਕੇਸਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਲੋਕ ਜਨਸ਼ਕਤੀ ਪਾਰਟੀ (ਰਾਮ ਵਿਲਾਸ) ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਮੰਤਰੀ ਫੌਜਦਾਰੀ ਕੇਸਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿੱਤੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਬਾਰੇ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ 24 ਵਿੱਚੋਂ 21 ਮੰਤਰੀ — ਯਾਨੀ 88% — ਕਰੋੜਪਤੀ ਹਨ, ਜੋ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੀ ਭਾਰੀ ਦੌਲਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। JD(U) ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਅਵਾਮ ਮੋਰਚਾ (ਸੇ.) ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀ ਕਰੋੜਪਤੀ ਹਨ, BJP ਦੇ 13 ਵਿੱਚੋਂ 11 ਅਤੇ LJP (ਰਾਮ ਵਿਲਾਸ) ਦੇ 2 ਵਿੱਚੋਂ 1 ਮੰਤਰੀ ਕਰੋੜਪਤੀ ਹੈ। ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਔਸਤ ਸੰਪਤੀ ₹5.32 ਕਰੋੜ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਪਤੀ ਵਾਲੇ ਮੰਤਰੀ ਅਉਰਈ ਤੋਂ ਰਾਮਾ ਨਿਸ਼ਾਦ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੁੱਲ ਸੰਪਤੀ ₹31.86 ਕਰੋੜ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸੰਪਤੀ ਬਖ਼ਰੀ (SC) ਤੋਂ ਸੰਜੈ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜੋ ₹22.30 ਲੱਖ ਹੈ। ਕੁੱਲ 15 ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉੱਪਰ ਕਰਜ਼ੇ ਵੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਰਜ਼ਾ ਲਖੀਸਰਾਇ ਤੋਂ ਵਿਜੇ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਹਾ ਦਾ ਹੈ, ਜੋ ₹82.33 ਲੱਖ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆਈ, ਉਮਰ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ ਵੀ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। 33% ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ 10ਵੀਂ ਤੋਂ 12ਵੀਂ ਤੱਕ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ 63% ਮੰਤਰੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਮੰਤਰੀ ਡਿਪਲੋਮਾ ਹੋਲਡਰ ਹੈ। ਉਮਰ ਸਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ 21% ਮੰਤਰੀ 30 ਤੋਂ 50 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵੱਧ ਤਰ — 79% — 51 ਤੋਂ 80 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਹਨ। ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤਾ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹੈ ਅਤੇ 27 ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ 3 ਮੰਤਰੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਹਨ।
