ਮਿਲੋ ਅਤੇ ਸਵਾਗਤ ਕਰੋ: ਪ੍ਰਗਟ ਸਿੰਘ — ਹਾਕੀ ਕਪਤਾਨ ਤੋਂ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ

ਸਾਡੀ “ਮੀਟ ਐਂਡ ਗ੍ਰੀਟ” ਲੜੀ ਦੇ ਨਵੀਨਤਮ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪੁੱਤਰ ‘ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਜਿਸਦਾ ਸਫ਼ਰ ਤਿੰਨ ਮੰਗ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ – ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਾਕੀ, ਜਨਤਕ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ – ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਗਟ ਸਿੰਘ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਕਦੇ ਹਾਕੀ ਖੇਡਦਾ ਸੀ; ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਕਪਤਾਨ, ਓਲੰਪੀਅਨ, ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਖੇਡ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਅਤੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਰੀਅਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖੇਡ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।-Editor

5 ਮਾਰਚ, 1965 ਨੂੰ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਮਿੱਠਾਪੁਰ ਵਿਖੇ ਜਨਮੇ, ਪ੍ਰਗਟ ਸਿੰਘ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਮਹਾਨ ਹਾਕੀ ਨਰਸਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਉੱਭਰੇ। ਮਿੱਠਾਪੁਰ ਨੇ ਕਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਡਿਫੈਂਡਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ – ਸਿਓਲ 1988, ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ 1992 ਅਤੇ ਅਟਲਾਂਟਾ 1996 – ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ ਅਤੇ ਅਟਲਾਂਟਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ 1996 ਦੇ ਅਟਲਾਂਟਾ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਉਦਘਾਟਨੀ ਸਮਾਰੋਹ ਦਾ ਝੰਡਾਬਰਦਾਰ ਵੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕੱਦ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਸਨਮਾਨ ਸੀ।

ਉਸਦਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਾਕੀ ਕਰੀਅਰ ਸਿਰਫ਼ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਕਰਕੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆਤਮਕ ਯੋਗਤਾ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਵੱਖਰਾ ਸੀ। ਪਰਗਟ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਫੁੱਲ-ਬੈਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜੋ ਰੱਖਿਆਤਮਕ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਹਮਲਾਵਰ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਵੱਡੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਡਿਫੈਂਡਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਉਸਦੀ ਸਾਖ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ।

ਉਸਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਅਧਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ 1985 ਵਿੱਚ ਪਰਥ ਵਿੱਚ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਜਰਮਨੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਹੁਤ ਪਿੱਛੇ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਨੌਜਵਾਨ ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਖਰੀ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਗੋਲ ਕੀਤੇ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਡਰਾਅ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੰਚ ‘ਤੇ ਉਸਦੇ ਆਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਖੇਡ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਐਪੀਸੋਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ।

ਅਗਲੇ ਸਾਲ, ਉਸਨੇ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਨੂੰ 3-2 ਦੀ ਜਿੱਤ ਮਿਲੀ। ਮੈਦਾਨ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਸਿਰਿਆਂ ‘ਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਦੀ ਉਸਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਅਸਾਧਾਰਨ ਡਿਫੈਂਡਰ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਾਕੀ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਬਣਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੈਜ਼ਿਊਮੇ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1986 ਵਿੱਚ ਸਿਓਲ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਅਤੇ 1990 ਵਿੱਚ ਬੀਜਿੰਗ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।

ਪਰ ਸ਼ਾਇਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਾਪਦੰਡ ਕਪਤਾਨ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1992 ਦੇ ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ ਓਲੰਪਿਕ ਅਤੇ 1996 ਦੇ ਅਟਲਾਂਟਾ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਦੋ ਲਗਾਤਾਰ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਏ। ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਰੀਅਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਉੱਚ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ।

ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਦੇ ਹਾਕੀ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1989 ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਕਾਰੀ ਖੇਡ ਸਨਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। 1998 ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਸਨਮਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੇਡ ਕਰੀਅਰ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ।

ਹਾਕੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਪੁਲਿਸ ਫੋਰਸ ਤੱਕ

ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦਿਲਚਸਪ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡ ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਗਏ। ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਸੁਪਰਡੈਂਟ (ਐਸਪੀ) ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਸਮਕਾਲੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ 2005 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਖੇਡ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਐਸਪੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਉਸਦੇ ਪੁਲਿਸ ਕੈਰੀਅਰ ਨੇ ਉਸਦੀ ਜਨਤਕ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਹਿਲੂ ਜੋੜਿਆ। ਹਾਕੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਟੀਮ ਵਰਕ, ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਸਿਖਾਈ ਸੀ; ਪੁਲਿਸਿੰਗ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ।

2005 ਵਿੱਚ, ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪ੍ਰਗਟ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਖੇਡ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਨਿਯੁਕਤੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਰਾਜ ਦੇ ਖੇਡ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਤਜਰਬਾ ਲਿਆਂਦਾ। ਉਹ ਖੇਡ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਖੇਡ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ‘ਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਦੁਰਲੱਭ ਖੇਡ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।

ਉਸਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ: ਕਿ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀ ਖੇਡ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਵਿਹਾਰਕ ਗਿਆਨ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਿਰਫ਼ ਫਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਖੇਡ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਪ੍ਰਗਟ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਕੋਚਿੰਗ ਵਾਤਾਵਰਣ, ਐਥਲੀਟਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਉੱਚ-ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਖੇਡ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਦਬਾਅ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਯਾਤਰਾ